شوت نجات

شوت نجات ( شوت فرار ) چیست ؟

یکی از سیستم های نوین در مقابله با آتش سوزی شوت نجات(شوت فرار) است که به تخلیه اضطراری ساکنین ساختمان در مواقعی که آتش سوزی رخ میدهد کمک می کند. شوت نجات مانند پله های فرار در زمان آتش سوزی ساکنان را به بیرون ساختمان هدایت می کند و زمانی کاربرد دارد که استفاده از پله های فرار به هر نحوی امکان پذیر نباشد.

به منظور تخلیه اضطراری افراد و اجسام در زمانهایی که حوادث غیر مترقبه از جمله آتش سوزی رخ می دهد در ساختمانهای بلند از دستگاهی به نام شوت نجات (شوت فرار) استفاده میکنند، به طور معمول این دستگاه در عرض 15 الی 20 دقیقه می تواند 300 الی 350 نفر را به بیرون هدایت کند.

این دستگاه در مواقعی که شدت آتش سوزی به حدی بالا باشد که به علت دود شدید دسترسی به پله مسدود باشد و یا استفاده از پله امکان پذیر نباشد مورد استفاده قرار می گیرد و ساکنین ساختمان را به بیرون هدایت می کند،این دستگاه انتخاب مناسبی برای ساختمان هایی که در آنها پله ی فرار ایجاد نشده باشد بهترین گزینه می باشداز مزایای استفاده از شوت نجات این است که برای افرادی که ناتوانی حرکتی دارند و نمی توانند به سرعت از محدوده خطر دور شوند و همچنین موجب سرعت بخشیدن به حرکت افرادی که در اینگونه حوادث درحال کمک کردن به افراد مصدوم هستند، میشود.

نحوه ی عملکرد شوت نجات

شوت نجات از سه لوله ی پارچه ای مجزا تشکیل شده که هر کدام از این لوله ها وظیفه ی خاصی را در سیستم به عهده دارند و زمانی که این سه لوله با هم کار می کنند عملکرد شوت فرار تکمیل می شود. لایه ی بیرونی شوت فرار به منظور کنترل و محافظت کاربران از دمای بالا و شعله ی آتش است. این لایه تحمل دمای بالا را تا حد ۸۰۰ درجه سانتی گراد دارد. بین لایه ی بیرونی و لایه ی وسط شوت فرار فاصله ی هوایی وجود دارد. این فاصله ی هوایی مانند عایق عمل می کند و مانع انتقال حرارت لایه ی بیرونی و وسطی می شود. این ویژگی باعث می شود تا کاربران از گرمای آتش سوزی در امان بمانند. لایه ی وسطی دستگاه تخلیه اضطراری از ماده ی کشسان ساخته شده که بالای آن به فریم دوخته شده است. این لایه در حالت عادی عموما قطری برابر با ۳۰ سانتی متر دارد و توانایی کشیده شدن تا قطر ۶۰ سانتی متر را دارد. هنگامی که کاربر وارد شوت نجات می شود مقداری از این لایه کشیده می شود و مانع سقوط کاربران می شود. هنگامی که این لایه کشیده می شود فشاری به بیرون اعمال می شود و منجر به کاهش سرعت کاربر در داخل شوت نجات می شود. به همین ترتیب اگر کاربر در داخل شوت نجات دستان و پاهای خود را باز کند فشار خارجی بیشتر شده و سرعت بیشتر کاهش می یابد و با بستن دستان خود منجر به افزایش سرعت فرود می شود. به همین ترتیب در انتهای مسیر کاربر با باز کردن دستان خود می تواند فرود خود را متوقف کند. در نتیجه لایه ی وسط شوت فرار وظیفه ی کنترل سرعت فرود را بر عهده دارد.

لایه ی داخلی شوت فرار به عنوان نگهدارنده ی سیستم است و وزن کاربران را تحمل کرده و شوت ها را نگه می دارد. لایه ی داخلی به فریم ورودی بسته شده و وزن ها را به این فریم وارد می کند.

نحوه ی استفاده از شوت فرار

در هنگام استفاده از شوت نجات ، کاربر در لبه ی ورودی می نشیند و پایش را درون دستگاه خروج اضطراری می گذارد و با هل دادن خود به سمت جلو وارد سیستم می شود. در این حالت مقداری از سرعت فرود به دلیل کشیده شدن دستگاه کم می شود. بعد از این مرحله کاربر با باز یا بسته کردن دست ها و پای خود سرعت خود را تنظیم می کند و مسافت را طی می کند. در انتهای مسیر هنگامی که به محل فرود نزدیک شد دستان خود را کامل باز می کند و این کار را تا جایی ادامه می دهد که به طور کامل متوقف می شود. در این صورت فرود کامل شده و کاربر از ساختمان نجات پیدا کرده است.

انواع شوت نجات

شوت نجات ها در دو نمونه ی تک ورودی و چند ورودی وجود دارد.

مزایای شوت نجات

این دستگاه ار در بیشتر فضا ها و مکان هایی که خالی  هستند میتوان نصب کرد و لازمه ی نصب این است که برای سهولت در فرود افراد حتما” آن فضا یا مکان خالی باشد تا فرود افراد به راحتی صورت بگیرد.در ساختمان های بزرگ می توان از چند شوت نجات به صورت موازی استفاده کرد.مدت زمان راه اندازی شوت فرار بسیار کم است و به راحتی بعد از راه اندازی می توان از آن استفاده کرد و از موادی تشکیل شده است که مانع ورود دود و گاز های سمی به داخل دستگاه می شود . سیستم خروج اضطرای در فضای خارج ساختمان و در جوار یک دیوار خارجی ساختمان نصب می شوند و فضای زیادی را اشغال نمی کنند. علاوه بر این کاربری که در حال استفاده از شوت فرار است و در حال فرود آمدن است در حین فرود می تواند محیط اطراف خود را ببیند و متناسب با شرایط سرعت خود را در شوت فرار کنترل کند.

کاربرد سیستم تخلیه اضطراری

سیستم تخلیه اضطراری برای استفاده در کاربری های زیر در مواقع اضطراری و خطرناک طراحی و ساخته شده است.

ساختمان های اداری بلند مرتبه – بانک ها – فرودگاه ها و برج های مراقبتی – سکو های دریایی – کارخانجات صنعتی و  به طور کلی در هر جایی که ممکن است افراد حاضر در آن ناحیه به نحوی توانایی خروج از راه های معمولی را نداشته باشند و شرایط نیز به طوری خطرناک باشد که خروج از آن ناحیه الزامی باشد، بهترین گزینه استفاده از شوت نجات خواهد بود.

طراحان و سازندگان شوت نجات اعتقاد دارند که بهترین روش برای خروج از ساختمان در مواقع آتش سوزی استفاده از پله است. اما در شرایطی استفاده از پله مقدور نیست ، به عنوان مثال زمانی که شدت آتش سوزی به حدی باشد که مسیر دسترسی به پله از بین رفته باشد ، یا دود در محوطه ی راه پله اجازه ی ورود ندهد و یا شدت آتش سوزی به حدی باشد که زمان بسیار کمی برای خروج از ساختمان وجود داشته باشد، بهترین گزینه برای خروج از ساختمان استفاده از شوت فرار است. علاوه بر این ممکن است افرادی در فضای در حال آتش سوزی وجود داشته باشند که ناتوانی حرکتی داشته باشند. در این صورت استفاده از دستگاه تخلیه اضطراری برای آن ها بهتر از استفاده از راه پله است.